War Department 73755 (uit 1945)
Info over de locomotief:

Ter voorbereiding van de bevrijding van Europa en andere delen van de wereld tijdens de Tweede Wereldoorlog lieten het Amerikaanse leger (United States Army Transportation Corps) en het Britse War Department grote aantallen locomotieven, zowel diesel- als stoomlocomotieven, en goederenwagons bouwen. In drie jaar tijd werden in recordtempo ongeveer 100.000 spoorwegvoertuigen gebouwd, waarvan ongeveer 4500 locomotieven. Van de geallieerde locomotieven zijn er tegenwoordig acht in Nederland te vinden bij verschillende spoorwegmusea. Dit zijn de Amerikaanse diesellocomotieven USATC 7989 en USATC 8147, de Amerikaanse stoomlocomotief USATC 4389, de Britse diesellocomotieven WD 70031, WD 70033 en WD 70269 en de Britse stoomlocomotieven WD 75080 en WD 73755. De geallieerde goederenwagons bestonden uit gesloten goederenwagons, ketelwagons en platte wagons. In Nederland zijn bij spoorwegmusea de Amerikaanse boxcars USATC 224340 en USATC 2200055 en de Amerikaanse ketelwagons USATC 17023 en USATC 17048 te zien. Het oorlogsmaterieel werd goedkoop en snel gebouwd en was daardoor van slechte kwaliteit. De locomotieven en goederenwagons werden gebouwd met een verwachte levensduur van slechts vijf jaar. Op D-Day, 6 juni 1944, landen de geallieerde troepen in Normandië, Frankrijk. In het begin waren de Europese havens door de Duitsers geblokkeerd, waardoor de eerste geallieerde treinen bij het strand in Normandië het Europese land werden opgebracht. Tijdens en na D-Day werden duizenden locomotieven en goederenwagons naar het Europese vasteland gebracht om het leger te bevoorraden. Het andere oorlogsmaterieel werd tijdens de oorlog in andere delen van de wereld gebruikt. Op 5 mei 1945 werd het Nederlandse vasteland door de geallieerden bevrijd van de Duitsers. Op 11 juni werden de Waddeneilanden ook bevrijd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden duizenden Nederlandse goederenwagons, locomotieven, rijtuigen en treinstellen naar het oosten afgevoerd of deze bleven erg beschadigd achter. Ook was veel infrastructuur op veel plekken vernietigd; tijdens de oorlog waren 180 spoorbruggen opgeblazen. De Nederlandsche Spoorwegen schatte de totale oorlogsschade op 522,5 miljoen gulden (omgerekend zou dat ongeveer 3,9 miljard euro zijn in 2025). Personeel van de NS maakte meerdere reizen naar het oosten om Nederlandse treinen terug te zoeken die nog bruikbaar waren. Een deel werd nooit teruggevonden en werd door NS administratief afgevoerd. Nadat de Tweede Wereldoorlog ten einde was gekomen, belandde veel overtollig Amerikaans en Brits oorlogsspoormaterieel op grote legerdumps in Europa. Hier konden de Europese spoorwegmaatschappijen materieel kopen of huren om hun spoornetwerk weer op te bouwen. NS en enkele andere bedrijven in Nederland namen rond de 400 Amerikaanse en Britse diesel- en stoomlocomotieven over uit de legerdumps. NS nam ongeveer tweeduizend goederenwagons over van het Amerikaanse leger om zo de treindiensten weer op te bouwen. Van deze locomotieven zijn de diesellocomotieven NS 162, NS 164, NS 508, NS 620, NS 2019 en de stoomlocomotieven NS 5085, NS 8811 en de Oranje Nassau 26 bewaard of gereconstrueerd. Deze locomotieven zijn teruggebracht in de kleuren die ze tijdens de oorlog droegen of de donkergroene kleur die NS de locomotieven gaf. Daarnaast kocht en huurde NS locomotieven uit andere landen in Europa, waaronder West-Duitsland. De NS 7853 is een reconstructie van een Zwitserse locomotiefserie die na de oorlog drie jaar in Nederland heeft gereden. Van de oorlogsgoederenwagons die later bij NS terechtkwamen zijn de ketelwagons USATC 17023 en USATC 17048 en de gesloten goederenwagon USATC 224340 bewaard. Het overgrote deel van de locomotieven en goederenwagons werd binnen tien jaar, toen nieuw materieel beschikbaar was, weer buiten dienst gesteld. In de eerste jaren na de oorlog werden door een gebrek aan rijtuigen goederenwagons ingezet voor reizigersvervoer. Ook werden bussen en legertrucks ingezet als vervanging van de treindienst.

Tussen 1943 en 1945 bouwde de Britse North British Locomotive Co 150 stoomlocomotieven van het type Austerity 2-10-0 voor gebruik in het Britse War Department. De locomotieven kregen de legergroene kleur. De 73755 werd in 1945 gebouwd. De WD 73755 is de 1000ste Britse gebouwde goederenlocomotief die sinds D-Day naar Europa is verscheept. De loc is op woensdag 9 mei 1945 naar Europa verscheept. Dit is nog terug te zien op de gedenkplaat op de zijkant van de locomotief. Hierom kreeg de locomotief de naam 'Longmoor', vernoemd naar het legerdepot van het Engelse Spoorwegcorps: de Longmoor Military Railway Corps. De serie Austerity 2-10-0 was gebaseerd op het type Austerity 2-8-0. De Austerity 2-10-0 stoomlocomotieven hadden hetzelfde vermogen als de Austerity 2-8-0, maar wel een lagere aslast. Na de oorlog huurde NS 103 locomotieven van de serie Austerity 2-10-0 van het War Department. In Nederland kregen de locomotieven de nummers 5001 t/m 5103. De WD 73755 werd ook bij NS in dienst gesteld en kreeg het nummer NS 5085. De locomotieven waren ontworpen voor het rijden van goederentreinen en waren hier ook erg geschikt voor. Bij NS kregen de locomotieven enkele aanpassingen. Zo werd de schoorsteen verlengd om het personeel te beschermen tegen de rook. Net als de meeste oorlogslocomotieven werd de serie kort na de oorlog, toen nieuw materieel beschikbaar was, buiten dienst gesteld. De NS 5000-serie werd tussen 1948 en 1952 door NS terzijde gesteld. De 5085 werd opgenomen in de collectie van het Spoorwegmuseum en weer teruggebracht naar de WD 73755. De oorlogslocomotief staat met zijn gedenkplaat 'Longmoor' in het Spoorwegmuseum in Utrecht.

De WD 73755 heeft vanwege haar cultuurhistorische waarde de hoogste A-status toegekend gekregen binnen het Nationaal Register Railerfgoed.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
De War Department 73755 staat in het Spoorwegmuseum tentoongesteld. Winter Station 2025, 20 december 2025. © TreinenInNederland.nl
 
 
De mooi versierde War Department 73755 staat met kerstdecoratie in het Spoorwegmuseum tijdens
het Winter Station 2024. 22 december 2024. © TreinenInNederland.nl
 
 
 
 
 
De War Department 73755 staat in het museum tentoongesteld. 29 november 2024. © TreinenInNederland.nl
 
Detailfoto's van de WD 73755. 20 mei 2023. © TreinenInNederland.nl
 
 
 
 
 
De 73755 is de 1000ste Britse gebouwde goederenlocomotief die sinds D-Day naar Europa is verscheept. De loc is op woensdag 9 mei 1945
naar Europa verscheept. 20 mei 2023. © TreinenInNederland.nl
 
Het nummer 73755 is op de locomotief geschilderd. 20 mei 2023. © TreinenInNederland.nl
 
De cabine van de 73755. 20 mei 2023. © TreinenInNederland.nl
 
 

De grote museumhal van Het Spoorwegmuseum onderging in juni 2016 een ingrijpende metamorfose. Het thema van de nieuwe
inrichting is ‘Treinen door de tijd’ en vertelt het verhaal van 175 jaar personenvervoer per trein. Door presentaties rond 10 iconische treinen
wordt de treingeschiedenis op een speelse manier tot leven gebracht.
Omdat de Longmoor helaas buiten deze tentoonstelling viel en erg
geen plaats meer voor haar was in Wereld 4 van het museum is zij per vrachtwagen verhuisd naar Wereld 2 van het museum.

Op de foto is Hippel 673 bezig met het ophalen van de tender van de WD 73755.
13 juni 2016. © TreinenInNederland.nl

 

 

 
De 673 komt met de WD 73755 aangereden. © Rob Dragt
 
© Rob Dragt
 
De foto toont de WD 73755 tijdens de tentoonstelling "Sporen naar het Front" in het Spoorwegmuseum in Utrecht. © TreinenInNederland.nl
 
 
 
De WD 73755 was de 1000ste locomotief die het Engelse Wardepartment naar bevrijd gebied verscheept had.
Dit is nog terug te zien op de gedenkplaat die op de loc bevestigd is.
© TreinenInNederland.nl
 
De WD 73755 was de 1000ste locomotief die het Engelse Wardepartment naar bevrijd gebied verscheept had.
The 1000th British built freight locomotive ferried to Europe since D-day. Locomotieve No 73755. Wednesday 8 may 1945.
© TreinenInNederland.nl
 
Royal Engineers. © TreinenInNederland.nl
 
Een kijkje op de vuurplaat. © TreinenInNederland.nl
 
 
 
Oud en nieuw naast elkaar, de WD 73755 naast de DB-Schenker 189 065 tijdens de opening van de tentoonstelling Vracht84NL.
© TreinenInNederland.nl
 
Nogmaals de WD 73755 naast de DB-Schenker 189 065 tijdens de opening van de tentoonstelling Vracht84NL. © TreinenInNederland.nl
 
De WD 73755, nog in het "oude" Spoorwegmuseum. 17 april 2003. © TreinenInNederland.nl